Timok

Timok (lat. Timacus) je reka u istočnoj Srbiji. Zapravo Timok je skup reka sa
istim imenom i pridevom ispred (Crni Timok, Beli Timok, Svrljiški Timok, Trgoviški
Timok, Veliki Timok). Od izvora Svrljiškog Timoka do ušća Velikog Timoka u Dunav
ima 203 km. Reka teče kroz Srbiju, a poslednjih 15 km predstavlja granicu Srbije
i Bugarske. Ušće se nalazi na nadmorskoj visini od 28 m, što predstavlja i najnižu
tačku u Srbiji. Timok je deo Crnomorskog sliva sa protokom od 24 mł/s, a može da
dosegne i 40 mł/s. Timok je desna i poslednja pritoka Dunava U Srbiji.

Timok je širok 35 m, a dubok 0,5 - 1,5 m. Njegova najveća leva pritoka je Vražogrnačka
reka (45 km), a potom ulazi u epigenetsku Vražogrnačku klisuru duboku oko 150-240 m,
koja se pruža u dužini 4,5 km. Odatle protiče kroz erozivno proširenje kod sela Trnavca
i ulazi u Veliku klisuru ili Sokolovicu sa mnogim meandrima. Neki od njih su: Straževica
(viseći meandar), koji se nalazi sa desne strane Timoka. On teče po aluvijalnoj ravni
širokoj 300 - 1000 m, do sela Veljkova i na dužini od 18 km po aluvijalnoj ravni Dunava.
Utiče u Dunav 10 km, istočnije od Negotina, na 30 m, nadmorske visine i to je najniža
kota Srbije. Na tom delu Timok predstavlja granicu prema Bugarskoj u dužini 15,5 km.
Dužina Velikog Timoka je 88 km, a površina sliva 1.222km˛. Zajedno sa Belim i Trgoviškim
Timokom dugačak je 201,7 i ima površinu sliva 4.630 km˛. Njegov proticaj je najveći u
blizini ušća i iznosi 300 mł/s, a najmanji svega oko 3 mł/s, što pokazuje da reka ima
bujičarske odlike. Na Timoku je mala hidroelektrana Sokolovica (3,84 MW) koja proizvodi
godišnje samo 17 miliona kWh električne energije. Elektrana je puštena u rad 1949.
godine, a njeno protočno jezero odavno je zasuto nanosima, te hidroelektrana radi
na protočnoj vodi.
Timok je dao ime oblasti kroz koju protiče (Timočka Krajina), buni protiv Milana
Obrenovića 1883. godine (Timočka buna), jednom slovenskom plemenu koje se tu nastanilo
u 7. veku (Timočanima) i jednom tračkom plemenu iz antičkog doba (Timahima).

Vikipedija